Bouwlijst ‘De Nijverheid’


BouwjaarScheepsnaamKielleggingTe waterType schipOpdrachtgeverPlaats
1835
'Stad Schiedam'31 juli 18351 juli 1836Fregatschip**De Groot, Roelants & Co.Schiedam
1836
'Eendragt'30 juni 183628 juli 1837FregatschipSchiedamsche ScheepsreederijSchiedam
1838
'Willem de Eerste'18 augustus 1838FregatschipSchiedamsche ScheepsreederijSchiedam
1838
'Oud-Nederland'18 augustus 1838FregatschipSchiedamsche ScheepsreederijSchiedam
1838
'Lucie'18 augustus 183827 juli 1839FregatschipJ. Roelants & Co.Rotterdam
1838
'Delft'183814 mei 1839FregatschipBonke & Co.Rotterdam
1838
'Prins Veldmaarschalk'Barkschip***De Groot, Roelants & Co.Schiedam
1838
'Protheus'16 juni 1838BarkschipDe Groot, Roelants & CoSchiedam
1840
'Edouard'7 april 1840FregatschipJ. Roelants & Co.Rotterdam
1840
'Stad 's Gravenhage'FregatschipP. Varkevisser & Zn.Scheveningen
1840
'Mercator'BarkschipDe Groot, Roelants & Co.Schiedam
1842
'Christiaan Huygens'BarkschipDe Groot, Roelants & Co.Schiedam
1843
'Soolo'28 april 1841BarkschipDe Groot, Roelants & CoSchiedam
1843
'Pieter Corneliszn Hoof'184026 maart 1843FregatschipPieter Loopuijt & Co.Schiedam
1843
'Johan Jacob'184230 juni 1843BarkschipBonke & Co. Rotterdam
1845
'Loopuijt'15 september 1845BarkschipDe Groot, Roelants & CoSchiedam
1845
'Ardjoeno'BarkschipW.C. VersluysRotterdam
1847
'Van der Palm'15 juli 1847BarkschipDe Groot, Roelants & Co.Schiedam
1847
'Ceres'16 juli 1847Schoener****A. Prins & Co.Schiedam
1848
'Mr. Cornelis Haga'4 februari 1847februari 18482 mast SchoenerDe Groot, Roelants & Co.Schiedam
1848
'Mary Goddard'25 mei 184812 juni 18503 mast SchoenerDe Groot, Roelants & Co.Schiedam
1849
'Albrecht Beyling'25 mei 1849BarkschipDe Groot, Roelants & Co.Schiedam
1849
'Luconia'5 oktober 1849BarkschipBonke & Co.Rotterdam
1850
'Johanna Jacoba'12 december 18509 oktober 18512 mast SchoenerDe Groot, Roelants & Co.Schiedam
1850
'Willem III' BarkschipDe Groot, Roelants & Co. Schiedam
1850
'Anna'Brik*****M. Kerdel Schiedam
1851
'Henriette Elisabeth Suzanna'19 mei 1851BarkschipDe Groot, Roelants & CoSchiedam
1852
'BantamBrikLonck & KoolSchiedam
1852
'Jacobus Martinus'BarkschipM. KerdelSchiedam
1853
'Paul Johan'10 januari 185218 juni 1853BarkschipDe Groot, Roelants & CoSchiedam
1853
'Loevestein'185310 juni 1854FregatschipBonke & Co.Rotterdam
1853
'Cornelia Mathilda13 augustus 185316 april 1855BarkschipA. Prins & Co.Schiedam
1855
'Laurentius en Emilia'9 november 18533 mei 1855BarkschipDe Groot, Roelants & CoSchiedam
1856
'Jedo'2 december 185413 september 1856BarkschipBonke & Co.Rotterdam
1857
'Triton' 10 oktober 18569 juli 1857FregatschipA. Hoboken & ZonenRotterdam
1861
'Oranje Nassau'FregatschipDe Groot, Roelants & Co.Schiedam
1862
'Afrika'20 maart 186014 oktober 1860BrikKerkdijk & PincoffsRotterdam
1863
'Archipel'januari 18632 mast SchoenerArij Hoogendijk & Zn.Vlaardingen
1864
'Adeline'BrikJacob, Johan, Bernard & Joseph BouvyDordrecht
1866
'Schiedam'FregatschipA. Prins & Co.Schiedam
1875
'Bima'1866BarkschipBonke & Co.Rotterdam
BouwjaarScheepsnaamKielleggingTe waterType schipOpdrachtgeverPlaats

 

*Een klipper is een snel zeilschip met een scherpe boeg en meerdere masten, dat eind 19e eeuw en begin 20e eeuw in gebruik was. De klipper is vooral bekend vanwege de grote snelheden die de schepen haalden. Hierdoor werden ze doorgaans gebruikt voor de handel in etenswaren en andere goederen die konden bederven. De hoge snelheden werden gehaald doordat de schepen slank en relatief klein waren, maar wel een zeer groot zeiloppervlak hadden.
**Het fregat was van oorsprong een scheepstype bij de marine, later (19e eeuw) werd het meer de benaming voor de tuigvorm. Met fregat wordt dan bedoeld een schip met drie masten die alle drie dwars getuigd zijn, een zogenaamd volschip. Dit in tegenstelling tot een bark, die geen ra’s aan de achterste mast voert, maar alleen langsscheepse zeilen. De achterste mast op een fregat heet de kruismast, op een bark de bezaansmast.
***Een bark is een zeilschip met daarop minimaal drie masten. De bark voert drie en later ook wel meer (vier, zelfs vijf) masten. Alle masten, behalve de achterste, zijn vierkantgetuigd. De achterste (bezaansmast) bestaat uit een lange ondermast met bezaan en een steng met daaraan een gaffeltopzeil.
****Een schoener is een langsgetuigd zeilschip met oorspronkelijk twee, maar later ook meer masten. De romp is lang en smal (4:1-verhouding) met een diep stekende kiel, en de spanten hebben over de gehele lengte een S-vorm. Kenmerkend voor de schoenertuigage is dat de achterste mast langer is dan de voorste (met uitzondering van de vroege Europese schoenergetuigde schepen van de 19e eeuw). Bij driemastschoeners kunnen de masten even lang zijn, eventueel de middelste langer. De voorste mast (fokkemast) was vaak voorzien van twee razeilen. In West-Europa zijn rond 1900 veel schoeners gebruikt voor de kustvaart. Deze hadden een vlakke bodem, en waren soms voorzien van zij-zwaarden om de drift te beperken. Rond 1910 werden de eerste hulpmotoren ingebouwd. Het scheepstype raakte na 1920 in onbruik door de opkomende gemotoriseerde kustvaart.
*****De brik is een betrekkelijk klein, snelvarend zeilschip met twee masten dat al in de 16e eeuw voorkwam. Een brik heeft twee vierkantgetuigde masten, aangevuld met stagzeilen. Achter de grote mast bevindt zich een langsscheepszeil, het ‘brikzeil’.

bronnen: Wikipedia/VerhalenWiki/Delpher.nl/Marhisdata.nl/Scyedam nr. 2 2004/Gemeentearchief Schiedam
headerfoto: Beeldbank Schiedam de ‘Bima’ in 1875 op de helling / fotograaf: J. v. Diggelen 


Scheepsbouwmuseum.nl 2021

Laatst bijgewerkt op: 1 september 2021